“Ik ben het begin”: Johannes 8, 25
Door K.D .Goverts
Er is een heel bijzondere tekst die het waard is om erbij te lezen, Johannes 8, 25. Daar zie je dat de mensen om Hem heen er niet bij kunnen; zij zien alleen de buitenkant. Er staat: Zij zeiden dan tot Hem: Wie zijt Gij?
En dan het antwoord van Jezus. De vertaling luidt meestal: “Wat Ik van den beginne ulieden ook zeg.” Je zou dat kunnen lezen als: “Dat heb Ik je van het begin af aan al verteld.”
Dit is een van de verzen in het Johannesevangelie waarover eindeloos gezocht en gepuzzeld wordt. De Statenvertaling zegt: “En Jezus zeide tot hen: Wat Ik van den beginne ulieden ook zeg.” Het bijzondere is dat het woord “het begin,” τὴν ἀρχήν, daar voorop staat. Je zou het dus zo kunnen vertalen: als ze vragen “Wie zijt Gij?”, dan zegt Jezus: “Het begin.” Als ze vragen wie Hij is, dan zegt Hij: “Ik ben het begin.” Dat staat in het Grieks in de vierde naamval, en daar struikelen de meeste vertalers over. Maar als je dat beschouwt als een attractie, dat het woord dus getrokken is bij het vervolg van de zin, dan kan dat; dat gebeurt wel vaker in oude grammaticale constructies. Dus het antwoord van Jezus is: “Wie zijt Gij? Ik ben het begin. Het begin, wat Ik u ook zeg.” Hij antwoordt: “Ik ben het begin,” רֵאשִׁית (reshit). Dan ben je meteen bij Genesis 1, en ook bij Spreuken 8.
Hij is het begin, het begin van alles, het begin van alle gedachten van de Vader, het begin van alle scheppingswerken van vóór alle tijden.
Dit is dus in wezen een heel unieke tekst: Hij is het begin, en dat verklaart Hij hier ook. Alleen is dat door de vertalingen vaak verdwenen of zelfs verduisterd, doordat er dan staat: “Ja, wat spreek Ik nog met u?” De HEERE Jezus wil het best nog een keer vertellen, en dan zegt Hij het zo dat het voor geen misverstand vatbaar is: Wie zijt Gij? Het Begin, de Oorsprong van alle dingen bij de Vader, van vóór alle tijden. En juist dát is voor hen een struikelblok.
Dat is ook wat de middeleeuwse Joodse wijze Cordovero zegt: dat je de Torah neemt, maar dat je dan wel de verpakking eraf haalt, het is noodzakelijk dat je de Torah als het ware uitpakt om de diepere zin te vinden, om de inhoud te ontdekken, niet alleen de buitenkant, maar wat er ten diepste in verborgen ligt. Hij is het Begin.